TOZ BOYA UYGULAMA PRENSİPLERİ
Nerdeyse tüm elektrostatik toz boyalar püskürtme tekniği ile uygulanmaktadır. Bu gibi işlemlerde
ortak olan nokta toz boya ile kaplanacak malzeme topraklanmış iken toz boya taneciklerinin
elektrikle yüklenmiş olmalarıdır. Sonuç toz boya ile malzeme arasında elektrostatik bir çekim
oluşması, bu çekim malzeme yüzeyinde yeterli kalınlıkta film oluşmasını ve toz boyanın eriyip
malzeme yüzeyine yapışmasından önce tutunmasını sağlar.

Toz boya tanecikleri şu iki yöntemden biri ile elektrikle yüklenebilir:
Geleneksel elektrostatik yükleme (korona yükleme) toz boyanın yüksek voltajlı elektrostatik bir
alandan geçirilmesi ile yapılır. Sürtünme ile yükleme (tribo statik yükleme) toz boyanın yalıtkan
bir maddeye sürterek elektrostatik yüklenmesi ile yapılır.

Korona elektrostatik yükleme
Püskürtme tabancasının ağzında toplanan yüksek voltaj (40-100 kv) tabancadan geçen havanın
iyonlaşmasına sebep olur.Toz boyanın iyonlaşmış havanın içinden geçmesi serbest iyonların
toz boya taneciklerine negatif yük yüklerken bir kısmınada yapışmasına yol açar.

Elektrostatik püskürtme tabancası ile kaplanacak malzeme arasında şunlar bulunmaktadır:
Negatif yüklü toz boya tanecikleri
Yüklenmemiş toz boya tanecikleri
Serbest iyonlar
İşlem sırasında olabildiğince fazla toz boya taneciğini yüklemek çok önemlidir.Püskürtme
ekipmanının kullanım yöntemi başarı sağlanmasında etkilidir.
Yüklenmemiş toz boya tanecikleri malzemeye yapışmayıp geri dönüşüme giderler.Toz boya
uygulamalarında geri dönüşüm sık görülse de geri dönüşüme giden toz boya miktarı
minimumda tutulmalıdır.
Serbest iyonlar küçüktür ve toz boya taneciklerine göre daha hareketlidir.Fazla olan
serbest iyonlar kaplanan malzemeye doğru hareket eder ve malzemeye negatif yük taşırlar.
Serbest iyonların kalitesi tamamen gerekli voltaj ayarına bağlıdır.Gerkenden fazla voltaj
fazla serbest iyon oluşumuna sebep olur,iyi bir uygulamayı zorlaştırır ,akışkanlığı düşürür
(geri-iyonizasyon ).Malzemeye yetersiz topraklama yapılması durumunda durum dahada kötüleşir.

Yüksek voltaj ayarları tabancanın ağzı (nozzle) ile malzeme arasında elektriksel alan yolları
oluşturur,toz boya tanecikleri bu yolları takip eder. Dış yüzeydeki köşeler başta olmak üzere
girift şekli malzemelerin dış yüzeyleri elekreiksel alan yollarının en yoğun olduğu yerlerdir.
Benzer şekilde iç kısımlardaki köşe ve grintilerde bu alan yollarının yoğunluğu daha azdır.
Elektriksel alan yollarının seyrek olduğu yerlere toz boya taneciklerinin ulaşmadığı bu olaya
genelde Faraday Kafesi adı verilir. Yüksek voltaj Faraday Kafesi etkisini arttırır,malzeme
yüzeyinde kolay ulaşılan yerlerde daha kalın film kalınlığı ,zor ulaşılan yerlerde daha ince
film kalınlığı elde edilmesine sebep olur.Tabanca voltajını yeterli yüksekliğe ayarlamak çok
önemlidir.Gerekenden yüksek ayarlanmış voltaj istenmeyen sonuçlara sebep olabilir.En uygun
voltaj ayarını bulmak toz boya operatörünün becerisini gösterir.
Tribo Sistem ile Yükleme
Toz boya tanecikleri tabancanın tüpü içerisinde yer alan yalıtkan malzemeye sürtünerek yüklenir.
Sürtünme ile yükleme yapan püskürtme tabancaları ile kaplanan malzeme arasında şunlar
bulunmaktadır.
Pozitif yüklü toz boya tanecikleri.
Yüklenmemiş toz boya tanecikleri.
Sürtünme ile yükleme işleminde serbest iyon ve elektriksel alan oluşumuna sebep olucak
yüksek voltaj bulunmamaktadır. Sürtünme ile yapılan yüklemenin verimli olması her taneciğin
tabancı tüpüne sürtünmesine bağlıdır.Bu ise en uygun performansın alınması için
tabancadan geçen hava akımının ve toz boya/hava oranının ayarlanması ile yapılabilir.
Sürtünme ile yükleme yapan çoğu cihaz ,dolaylı yoldan toz taneciklerinin yüklenmesini ölçen
mikroampermetreler ile donatılmıştır.Elektrik akımının bu ölçümü tabancadan geçen toz boya
miktarına bağlı olarak değişmektedir.Bu yüzden yüksek mA değerleri her zaman iyi bir uygulama
anlamına gelmemektedir.En önemli unsur tabancadan çıkan yüklü toz boya tanecikleri oranını
olabildiğince yükseltmektir.